ÜYE GİRİŞİ

Mustafa ERSAN - Sms Yoluyla Bağış Toplama İşleminde Katma Değer Vergisi ve Özel İletişim Vergisi Uygulaması

Mustafa ERSAN - Devlet Gelir Uzmanı (Müdür V.)

1. Giriş

Bazı kişi, kurum veya kuruluşlar müstakil olarak veya bir araya gelerek sosyal boyutu bulunan sorunlara destek sağlamak amacına yönelik kampanyalar düzenlemektedirler. Bu kampanyalara gelir temin etmek amacıyla GSM operatör şirketleri ile sözleşmeler imzalanmaktadır. Bu sözleşmeler gereğince belirlenecek numaraya mesaj gönderilmesi suretiyle kampanyaya bağış yapılmaktadır. Bu yazımızda kampanya numarasına vatandaşlar tarafından gönderilen mesaj ücretlerinin katma değer vergisi ve özel iletişim vergisi karşısındaki durumu değerlendirilecektir.

2. SMS Yoluyla Bağış Toplama İşleminin Katma Değer Vergisi ve Özel İletişim Vergisi Açısından Değerlendirilmesi

2.1. Yasal Çerçeve ve Konunun Değerlendirilmesi
Katma Değer Vergisi Kanununun,
1/1. maddesinde ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti kapsamında Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu;
20. maddesinde ise verginin matrahının, teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin de malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılandan bu işlem karşılığı alınan veya borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen değerler toplamını ifade ettiği,
24/c maddesinde vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzeri adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin katma değer vergisi matrahına dahil olacağı
hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi uygulamasında;
- ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti kapsamında gerçekleştirilen teslim ve hizmetler,
- her türlü mal ve hizmet ithalatı,
- ticari nitelik taşımasa da özellik arz eden bazı işlemler (müzayede mahallerinde yapılan satışlar, Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesindeki mal ve hakların kiralanması işlemleri vb.)
vergiye tabi tutulmuştur.
Teslim veya hizmetin karşılığını oluşturmayan ödemeler (avans, bağış vb. ödemeler) ile bir teslim veya hizmet olsa bile bunlardan ticari, sınai, zirai veya mesleki faaliyet kapsamında yapılmayanlar (Kanunun 1/3. bendinde sayılan işlemler hariç) verginin konusu dışında bırakılmıştır.
Toplumda yaşayan ihtiyaç sahibi kişilere veya topluma yardım amacı güden kurumlara yapılan ayni veya nakdi yardımlara bağış denmektedir. Taşınır veya taşınmaz her türlü kıymet bağışa konu olabilir. Ancak, genellikle nakdi bağış tercih edilmektedir. Bağışta herhangi bir maddi karşılık yoktur. Bu tür ödemeler genellikle sosyal amaçla yapılmakta ve bağışı yapanlara manevi tatmin sağlamaktadır. Yani bağış suretiyle yapılan ödemeler bir teslim veya hizmetin karşılığında yapılmamakta, ticari mahiyet de taşımamaktadır. Bu itibarla, bağışlar katma değer vergisinin konusuna girmez.
Gider Vergileri Kanununun 39 uncu maddesinde ise,
cep telefonu işletmecileri tarafından verilen haberleşme hizmetlerinin %25 oranında özel iletişim vergisine tabi olacağı,
bu verginin matrahının katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği,
bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerinin uygulanacağı
belirtilmektedir.
İletişim hizmetlerinde hizmet bedeli üzerinden %25 oranında özel iletişim vergisi ayrıca %18 oranında katma değer vergisi hesaplanacaktır.
Katma Değer Vergisi Kanununun 24/b maddesine göre vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar verginin matrahına dahildir.
Örneğin, bayiden otomobil alımında araç bedeline özel tüketim vergisi eklenerek katma değer vergisinin matrahı belirlenmekte ve bu tutar üzerinden vergi hesaplanmaktadır. Ancak, 6802 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre özel iletişim vergisi katma değer vergisi matrahına dahil edilmeyecektir.

2.2. SMS Yoluyla Bağış Toplanması Katma Değer Vergisi ve Özel İletişim Vergisine Tabi Değildir
Sosyal bir amaç çevresinde düzenlenen bağış kampanyaları GSM operatörleri ile belirlenen bir numaraya SMS gönderilmesi suretiyle gerçekleşmektedir. GSM operatörü ise abonelerinden tahsil ettiği bağış tutarlarını kampanyaya aktarır.
Bu işlemde, GSM operatörünün abonelerden tahsil edip kampanyaya aktaracağı bağış tutarları bir teslim veya hizmetin karşılığı olarak alınmamakta ve ticari bir nitelik de taşımamaktadır. Bu tutarlar Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1 inci maddesine göre verginin konusu dışındadır. GSM operatörlerinin bu kampanyalara gönderilen kısa mesajlar nedeniyle abonelerine düzenleyeceği faturalarda bağış tutarları ayrıca gösterilmek şartıyla katma değer vergisi ve özel iletişim vergisi hesaplanmaması gerekir.

2.3. GSM Operatörünce Bağış Yanında Alınan Haberleşme Hizmet Bedelleri Katma Değer Vergisi ve Özel İletişim Vergisine Tabidir.
Kampanyaya katılım GSM operatörü şirketler aracılığıyla sağlanmakta, bu şirketlerin şebeke kaynakları kullanılarak kısa mesaj gönderilmektedir. Verilen bu hizmet karşılığında GSM operatörü tarafından bir bedel alınmaktadır. Bu haberleşme hizmeti karşılığında alınacak bedel katma değer vergisi ve özel iletişim vergisine tabidir.
GSM operatörü şirketlerce kampanyaya katılan abonelerine düzenlenecek fatura tutarından bağış miktarı düşüldükten sonraki haberleşme hizmet bedeli üzerinden %18 oranında katma değer vergisi ve %25 oranında özel iletişim vergisi hesaplanması gerekir.
Öte yandan, haberleşme hizmet bedeli kampanyaya kısa mesaj gönderen katılımcılardan değil kampanyayı düzenleyenler tarafından karşılanabilir. Bu durumda da GSM operatör şirketi tarafından kampanyayı düzenleyenler adına fatura edilecek bedel üzerinden katma değer vergisi ve özel iletişim vergisi hesaplanması gerekir.

2.4. Ön Ödemeli Hazır Kartlarla Gönderilen Mesajlarda Uygulama
85 Seri No’lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin C bölümü ile GSM operatör şirketleri tarafından sunulan cep telefonu konuşma hizmetlerinden faydalanmak üzere çıkarılan ön ödemeli hazır kartların özel matrah şekline göre vergilendirilmesi uygun görülmüştür.
Buna göre, perakendeci bayiler tarafından yapılan ön ödemeli hazır kart satışlarına ait katma değer vergisi bayi karına isabet eden katma değer vergisini de ihtiva edecek şekilde perakendeci bayilere satış yapan kuruluşlar tarafından beyan edilecektir.
Söz konusu bağış kampanyalarına ön ödemeli hazır kartlar kullanılarak da mesaj gönderilmektedir. Bu kartlar kullanılarak yararlanılan haberleşme hizmetlerinin katma değer vergisi ve özel iletişim vergisi hizmetten yararlanılmadan önce ödenmektedir. Bu nedenle, kampanyaya bu kartlar kullanılarak gönderilen mesajların katma değer vergisi ve özel iletişim vergisinden arındırılması mümkün olmamaktadır.
Bu durumda, kampanyalara ön ödemeli hazır kartlar ile mesaj gönderilmesi suretiyle yapılan bağışlara isabet eden katma değer vergisi ve özel iletişim vergisi mesaj ücretine iç yüzde uygulanmak suretiyle hesaplanarak GSM operatörü tarafından indirim konusu yapılabilir.

3. Sonuç
Sosyal amaçlı olarak belirlenen bir numaraya SMS gönderilmesi suretiyle düzenlenen bağış kampanyalarında GSM operatörünün abonelerden tahsil edip kampanyaya aktaracağı bağış tutarları katma değer vergisi ve özel iletişim vergisine tabi tutulmayacaktır.
Maliye Postası Dergisinde Yayınlanmıştır.

Makale Resimleri


İkincil Mevzuat
Dolar : 8.0228 TL | 8.0550 TL
Euro : 9.4857 TL | 9.5238 TL
Çarşı Cad. Narin Sok. No: 2/A Yenimahalle/ANKARA - Tel: (0312) 415 33 73 - E-posta: info@dguder.org